Nova logistička ruta Egipat – Trst dobija na značaju usljed krize u Ormuskom moreuzu i otvara prostor za jačanje uloge Hrvatske u evropskim tokovima robe.
Nova trgovačka ruta između Egipta i italijanskog Trsta sve više dobija na značaju, ne samo kao odgovor na aktuelne poremećaje u globalnoj trgovini, već i kao potencijalno trajno rješenje koje bi moglo promijeniti ustaljene prometne tokove između Evrope i Bliskog istoka.
Povod za ubrzani razvoj ovog koridora leži u krizi u Ormuskom moreuzu, gdje su rastuće napetosti i bezbjednosni rizici ozbiljno poremetili pomorski saobraćaj. Promet kroz ovu ključnu tačku svjetske trgovine drastično je smanjen, dok su troškovi osiguranja brodova višestruko porasli, što je dodatno opteretilo već nestabilne lance snabdijevanja. Posljedice su vidljive širom tržišta – od zastoja tankera do rasta cijena transporta i energenata.
U takvim okolnostima, Egipat se pozicionira kao važno logističko čvorište koje povezuje Evropu, Afriku i Bliski istok. Nova ruta zasniva se na Ro-Ro koridoru koji povezuje egipatsku luku Damieta sa Trstom, odakle se roba dalje distribuira prema zapadnoj, srednjoj i jugoistočnoj Evropi.
Za Hrvatsku ova promjena otvara konkretne razvojne mogućnosti. Zahvaljujući povoljnom geostrateškom položaju, luke Rijeka i Ploče mogle bi postati važan dio ovog logističkog lanca, bilo kroz preuzimanje dijela tereta, razvoj skladišnih kapaciteta ili unapređenje saobraćajnih veza prema unutrašnjosti kontinenta. Poseban značaj ima razvoj željezničkih koridora prema Mađarskoj i dalje ka srednjoj Evropi, čime bi Hrvatska mogla dodatno ojačati svoju tranzitnu ulogu.
Nova ruta funkcioniše kao kombinacija pomorskog i kopnenog transporta. Roba iz Evrope prevozi se iz Trsta do Damiete, zatim kopnenim putem do luke Safaga na Crvenom moru, odakle se dalje distribuira prema zemljama Zaliva, uključujući Ujedinjene Arapske Emirate, Oman i Katar. Ovakav model omogućava bržu i sigurniju alternativu u odnosu na rutu kroz Ormuski moreuz.
Projekat, koji su Egipat i Italija dogovorili 2023. godine, već daje prve rezultate. Od pokretanja krajem 2024. godine, kapacitet dostiže oko 420 kamiona sedmično, dok interes izvoznika kontinuirano raste, posebno kada je riječ o robi osjetljivoj na rokove isporuke. Logističke kompanije poput DHL-a, DSV-a i Kuehne+Nagela bilježe povećanu potražnju, ali i rast troškova usljed poremećaja postojećih lanaca snabdijevanja.
Egipat ovim projektom ne odgovara samo na globalne krize, već i na unutrašnje ekonomske izazove, uključujući pad prihoda od Sueckog kanala i pritiske na nacionalnu valutu. Egipatske vlasti ističu da je cilj dugoročno pozicioniranje zemlje kao ključne logističke veze između kontinenata i stabilizacija tokova međunarodne trgovine.
U kontekstu produženih tenzija na Bliskom istoku, nova ruta Egipat – Trst sve više prerasta iz alternativnog pravca u ozbiljan logistički model budućnosti. Istovremeno, otvara prostor državama poput Hrvatske da dodatno učvrste svoju poziciju u evropskoj i regionalnoj mreži transporta robe.
