Novo istraživanje pokazuje da Evropljani sve manje vjeruju da bi im Sjedinjene Države pritekle u pomoć u slučaju krize. Istovremeno raste podrška jačanju evropske odbrane i smanjenju zavisnosti od Vašingtona.
Sve manje građana Evrope doživljava Sjedinjene Američke Države kao pouzdanog saveznika, pokazuje novo istraživanje Evropskog savjeta za spoljne odnose (ECFR). Prema rezultatima ankete sprovedene u 15 evropskih zemalja, samo 11 odsto ispitanika danas smatra SAD saveznikom, što predstavlja značajan pad u odnosu na prethodne godine.
Istraživanje je objavljeno uoči samita G7 i NATO-a, a autori upozoravaju da među Evropljanima raste nepovjerenje prema ulozi Vašingtona kao garanta evropske bezbjednosti. Većina ispitanika u svim anketiranim državama izrazila je sumnju da bi Sjedinjene Države pružile vojnu pomoć njihovoj zemlji u slučaju spoljnog napada.
Analitičari ocjenjuju da su promijeni raspoloženja doprinijeli spoljnopolitički potezi američke administracije, uključujući stavove prema NATO-u, najave smanjenja vojnog prisustva u Evropi, kao i kontroverzne poruke u vezi sa Grenlandom i Bliskim istokom.
Zbog toga se među evropskim građanima sve više učvršćuje stav da bi kontinent trebalo da razvija sopstvene odbrambene kapacitete i smanji zavisnost od američke podrške.
Prema istraživanju, dominantan stav među Evropljanima jeste da su SAD i dalje važan partner, ali ne nužno i pouzdan saveznik. Istovremeno, raste povjerenje u međusobnu solidarnost evropskih država, pa većina ispitanika vjeruje da bi im u slučaju krize pomoć prije stigla od drugih evropskih zemalja nego iz Vašingtona.
Podrška većim ulaganjima u odbranu takođe je u porastu. U prosjeku, građani evropskih zemalja danas su spremniji da podrže povećanje vojnih budžeta nego prethodnih godina, dok gotovo polovina ispitanika podržava zajedničko zaduživanje Evropske unije radi finansiranja odbrambenih projekata.
Istraživanje pokazuje i da većina Evropljana želi manju zavisnost od američke vojne industrije. U gotovo svim anketiranim zemljama preovladavae stav da bi evropske države trebalo više da se oslanjaju na domaću i evropsku vojnu opremu, umjesto na nabavke iz SAD.
Kada je riječ o budućnosti bezbjednosne arhitekture kontinenta, podrška potpunoj zamjeni NATO-a novim evropskim odbrambenim savezom ostaje relativno niska. Većina građana smatra da bi transatlantski odnosi mogli ponovo da se poboljšaju nakon političkih promjena u Sjedinjenim Državama.
Anketa je obuhvatila građane Austrije, Bugarske, Danske, Estonije, Francuske, Njemačke, Mađarske, Italije, Holandije, Poljske, Portugala, Španije, Švedske, Švajcarske i Ujedinjenog Kraljevstva.
Evropljani žele veću samostalnost u odbrani
Rezultati istraživanja ukazuju na sve izraženiju podršku jačanju evropske odbrambene autonomije.
Gotovo polovina ispitanika podržava zajedničko finansiranje odbrane na nivou Evropske unije, dok većina smatra da bi evropske države trebalo da smanje oslanjanje na američku vojnu opremu.
Istovremeno, građani uglavnom ne podržavaju smanjenje izdvajanja za socijalne i druge javne potrebe kako bi se povećali vojni budžeti, što pokazuje da podrška jačanju odbrane ima svoje granice.
(EUpravo zato/index.hr)
