Istraživači su pronašli brod u vodama kod filipinske provincije Zambales koristeći vojne arhive, sonarska snimanja i tehnička ronjenja.
Poslije osam decenija, istraživači su uspjeli da pronađu olupinu japanskog broda Hofuku Maru, na kojem je 1944. godine poginulo više od 1.000 britanskih i holandskih ratnih zarobljenika. Istraživači su pronašli brod u vodama kod filipinske provincije Zambales koristeći vojne arhive, sonarska snimanja i tehnička ronjenja.
Tragedija se dogodila 21. septembra 1944. godine, kada je Hofuku Maru plovio kroz Južno kinesko more kao dio japanskog konvoja. U njemu se nalazilo se oko 1.200 savezničkih ratnih zarobljenika, dok su američki avioni, ne znajući da se na neobilježenom brodu nalaze zarobljenici, ispalili četiri torpeda, od kojih je jedan pogodio metu. Brod se prepolovio i potonuo za svega nekoliko minuta.
Preživjelo je samo oko 200 iscrpljenih i bolesnih zarobljenika, dok je tačna lokacija olupine decenijama ostala nepoznata.
Do otkrića je došla organizacija Hellships Memorial Foundation, uz podršku Holandske agencije za kulturno nasljeđe i Discovery Channel-a. Istraživači su najprije analizirali japanske i američke vojne dokumente, a ključni trag pronađen je u digitalizovanom japanskom izvještaju iz juna 2025. godine, koji je sadržao mapu i vremensku liniju napada na konvoj.
Podaci su zatim uporijeđeni sa američkim vojnim izvještajem sa nosača aviona USS Bunker Hill, što je omogućilo istraživačima da preciznije odrede mjesto olupine. Ispostavilo se da se olupina nalazi 48 kilometara dalje od lokacije na kojoj se godinama pretpostavljalo da je brod nestao.
Prvo sonarsko snimanje i probno ronjenje obavljeni su krajem 2025. i početkom 2026. godine. Na dubini od oko 50 metara ronioci su pronašli olupinu, ali je njenu identifikaciju otežavao sloj vulkanskog pepela koji se taložio još od erupcije vulkana Pinatubo 1991. godine.
Kasnije su pomorski arheolog Kalvin Majers i stručnjak za podvodno snimanje Evan Kovaks napravili stotine fotografija olupine. Korišćenjem fotogrametrije izrađen je detaljan 3D model broda, koji je potom upoređen sa originalnim nacrtima Hofuku Maru iz 1919. godine.
Dimenzije broda, raspored jarbola i teretnih prostora, kao i činjenica da je olupina prepolovljena, poklapaju se sa istorijskim zapisima. Holandska agencija za kulturno nasljeđe saopštila je da je pronađena olupina "gotovo sigurno" Hofuku Maru.
Hofuku Maru bio je jedan od 56 japanskih brodova poznatih kao "brodovi pakla", kojima je tokom Drugog svjetskog rata prevoženo više od 62.000 savezničkih ratnih zarobljenika. Ti brodovi nisu bili obilježeni, zbog čega su ih savezničke snage često greškom napadale, ne znajući da se u njima nalaze njihovi vojnici.
Uslovi na brodu bili su katastrofalni. Oko 1.000 britanskih i 250 holandskih zarobljenika bilo je smješteno u dva tesna skladišta, gdje su morali da leže na smjenu. Svaki čovjek dobijao je manje od litar vode dnevno, a mnogi zbog iscrpljenosti nisu mogli ni da odu do toaleta.
Preživjeli britanski oficiri kasnije su tokom suđenja za ratne zločine u Singapuru opisali užasne uslove na brodu. Ispričali su da su zatvorenici često jeli obroke svega nekoliko metara od tijela preminulih saboraca, dok je više od jedne trećine ljudi pred isplovljavanje bilo toliko iscrpljeno da nije moglo samostalno da hoda.
Tokom ronjenja istraživači su na palubi pronašli i ljudske ostatke, ali nisu ulazili u unutrašnjost broda. Kako ističu, Hofuku Maru predstavlja ratnu grobnicu i iz poštovanja prema žrtvama neće biti iskopavan.
Tačne koordinate olupine nisu objavljene kako bi lokalitet ostao zaštićen od neovlašćenih posjeta i mogućeg pljačkanja, prenosi CNN.
