Administracija predsjednika Donalda Trampa upozorila je da bi SAD mogle uzvratiti ako EU ograniči pristup američkim proizvođačima oružja evropskom tržištu kroz program "Kupuj evropsko".
Administracija američkog predsjednika Donalda Trampazaprijetila je evropskim zemljama odmazdom, ako Evropska unija (EU) bude favorizovala domaće proizvođače oružja u nastojanju da ponovo naoruža svoje nacionalne armije.
Ministarstvo odbrane SAD usprotivilo se svakom pokušaju EU da ograniči pristup američkih proizvođača oružja evropskom tržištu i upozorilo da bi to izazvalo recipročan odgovor, prenosi Politico.
"Sjedinjene Države se snažno protive bilo kakvim promjenama direktive koje bi ograničile mogućnost američkoj industriji da podrži ili na drugi način učestvuje u nacionalnim odbrambenim nabavkama članica EU", napisala je američka administracija uoči planiranog ažuriranja zakona EU o odbrambenim nabavkama.
"Protekcionističke i isključive politike koje snažno istiskuju američke kompanije sa tržišta, dok najveće evropske odbrambene firme nastavljaju da imaju velike koristi od pristupa tržištu u Sjedinjenim Državama, pogrešan su pravac djelovanja", dodaje se.
U komentarima Vašingtona ističe se paradoks u američkom pristupu Evropi: Iako je Trampova administracija više puta govorila Evropljanima da želi da oni preuzmu najveći dio konvencionalne odbrane kontinenta, SAD ne žele da to ide na račun američke namjenske industrije.
U proteklih nekoliko godina Evropska komisija pokušava da poveća udio evropskog naoružanja u arsenalima država članica i u ugovorima o nabavci, dok se sprema za mogući sukob sa Rusijom. Decenijama se kontinent u velikoj mjeri oslanjao na američku vojnu opremu, od borbenih aviona F-35 Lightning II, do artiljerijskih sistema M142 HIMARS i protivvazdušne odbrane MIM-104 Patriot. Skoro dvije trećine uvezenog oružja isporučuju SAD.
Takav snažan otpor Trampove administracije prijeti da zakomplikuje i širi napor Evropske komisije u vezi sa programom „Kupuj evropsko“. To će testirati koliko su evropske zemlje spremne da idu ka većoj nezavisnosti od SAD, koje su postale sve nepouzdaniji partner u Trampovo doba.
Očekuje se da će izvršna vlast EU predstaviti ažuriranje direktive o javnim nabavkama iz 2009. godine u trećem kvartalu ove godine, usred šireg, kontroverznog pritiska na više pravila iz programa "Kupuj evropsko", a još nije jasno da li će novi tekst uključivati obavezujuća pravila u korist domaćih proizvođača.
Pentagon je upozorio da bi svaki potez uključivanja snažne klauzule o kupovini evropskih proizvoda u buduće zakone o javnim nabavkama izazvao odmazdu SAD.
"Ako bi se evropske preferencijalne mjere uvrstile u nacionalne zakone o javnim nabavkama zemalja članica, Sjedinjene Države bi, vjerovatno, preispitale sva postojeća opšta odricanja i izuzetke od zakona ‘Kupuj američko’ predviđenih u skladu sa našim sporazumima o recipročnim javnim nabavkama u oblasti odbrane ili napravljenih u vezi sa njima", napisalo je Ministarstvo odbrane.
To u stvarnosti znači da bi SAD zatvorile pristup evropskim kompanijama.
Do sada je 19 od 27 članica EU potpisalo sporazume sa Vašingtonom, koji omogućavaju evropskim kompanijama da se takmiče za neke poslove Pentagona.
"Svi budući izuzeci bi se razmatrali na osnovu ugovora pojedinačno i samo kada se smatra da je to neophodno za podršku zahtjevima NATO za interoperabilnost i standardizaciju", naglašeno je iz Vašingtona.
Prema mišljenju Vašingtona, klauzula "Kupuj evropsko" bi ograničila slobodu članica EU, oslabila NATO i ugrozila sposobnost evropskih zemalja da dostignu ciljeve kapaciteta alijanse dogovorene prošle godine.
Američka administracija, takođe, tvrdi da bi to bilo suprotno obavezama EU prema trgovinskom sporazumu između SAD i EU potpisanom prošlog ljeta, u kojem se Evropska komisija obavezala da će kupovati više američkog oružja.
