Rastu strahovi da će globalne temperature dostići rekordne nivoe, jer stručnjaci upozoravaju da bi se El Ninjo mogao formirati kasnije ove godine, potencijalno donoseći ekstremne vremenske prilike.
Prema podacima američke Nacionalne administracije za okeane i atmosferu (NOAA), postoji 50 do 60 odsto šanse da se El Ninjo razvije tokom perioda od jula do septembra i kasnije. Istovremeno, prelazak iz La Ninje u ENSO-neutralnu fazu očekuje se od februara do aprila, sa vjerovatnoćom od 60 odsto.
Međutim, NOAA upozorava da neizvijesnost modela ostaje "značajna", jer prognoze napravljene ovako rano u godini obično imaju nižu tačnost.
Šta su El Ninjo i La Ninja?
El Ninjo i La Ninja su dva suprotna klimatska fenomena u Tihom okeanu koji utiču na vrijeme širom svijeta. Pasati (vjetrovi) u Pacifiku obično duvaju sa istoka na zapad, potiskujući tople površinske vode ka zapadnom Pacifiku.
El Ninjo, što na španskom znači "dječak", javlja se kada ovi vjetrovi oslabe ili promene smjer, čineći vode u istočnom Pacifiku toplijim od uobičajenih.
Tokom perioda La Ninje (devojčice), pasati koji duvaju sa istoka na zapad postaju jači, potiskujući tople vode dalje na zapad ka obalama Australije i jugoistočne Azije. To izaziva "izviranje" ili podizanje hladne vode iz dubina okeana, što prosječno snižava temperature morske površine, posebno u Americi.
El Ninjo se javlja nepravilno, otprilike svake dvije do sedam godina, i obično traje oko godinu dana, ali može potrajati i duže. Često ga prati La Ninja.
Kakav uticaj El Ninjo ima na vrijeme?
"El Ninjo teži da smanji padavine iznad većine tropskih kopnenih područja", kaže Kiren Hant, klimatolog u Nacionalnom centru za atmosferske nauke u Velikoj Britaniji.
"To znači da su, pod ostalim jednakim uslovima, azijski, afrički i južnoamerički monsuni obično suvlji nego inače. Takođe je povezan sa povećanim padavinama i povremenim poplavama u južnim dijelovima Sjedinjenih Država, Peruu, Argentini, južnoj Evropi, Keniji i Ugandi"
El Ninjo takođe može pojačati toplotne talase u tropskim predelima, zbog čega su godine El Ninja često među najtoplijim zabilježenim. Neki meteorolozi predviđaju da tipičan El Ninjo događaj teži da izazove privremeni porast globalne prosječne temperature od 0,1-0,2°C.
To ipak nije tako značajno kao porast temperature izazvan klimatskim promjenama koje je uzrokovao čovjek, a koje su povećale globalnu površinsku temperaturu za približno 1,3-1,5°C u poređenju sa preindustrijskim nivoima.
Redefinisanje El Ninja
Tokom 75 godina, kada su meteorolozi izračunavali El Ninjo i La Ninju, to se zasnivalo na razlici u temperaturi u tri tropska pacifička regiona u poređenju sa normalnim.
El Ninjo je podrazumevao 0,5 stepeni Celzijusa toplije temperature od normalnih, dok je La Ninja bila hladnija od normalne za istu količinu – što se zasnivalo na 30-godišnjim prosječnim vrijednostima.
Međutim, kako gasovi koji zadržavaju toplotu nastavljaju da "peku" planetu, ono što naučnici smatraju "normalnim" neprestano se mijenja.
Zbog toga je, počevši od prošlog mjeseca, NOAA kreirala novi indeks koji upoređuje temperature sa ostatkom Zemljinih tropskih područja.
Nedavno je razlika između starih i novih metoda iznosila čak pola stepena Celzijusa, a "to je dovoljno da ima uticaja", kaže Nat Džonson, meteorolog u NOAA Laboratoriji za geofizičku dinamiku fluida.
To će vjerovatno značiti nešto više La Ninja i manje El Ninja nego po starom sistemu, dodaje Džonson.
"Kada se El Ninjo razvije, vjerovatno ćemo postaviti novi globalni temperaturni rekord", kaže Dženifer Frensis iz Istraživačkog centra za klimu Vudvel. "'Normalno' je davno ostavljeno iza nas. I sa ovolikom količinom toplote u sistemu, svi bi trebalo da se pripreme za ekstremne vremenske uslove koje će El Ninjo podstaći".
BONUS VIDEO:
(Euronews/Mondo)
