Privremena pauza je gotova, otapanje arktičkog leda se ubrzava. Naučnici beleže rekordan zimski pad ledenog pokrivača, što predstavlja dramatično upozorenje na klimatsku krizu.
Period usporenog nestajanja arktičkog morskog leda je završen, a naučnici su tokom zime zabilježili dosad najveći međugodišnji pad. Pokazalo je to novo istraživanje koje preokreće ranije zaključke o privremenoj stabilizaciji ledenog pokrivača, piše "The Guardian".
Prethodno istraživanje, objavljeno prošlog ljeta, pokazalo je da se otapanje morskog leda na Arktikuusporilo u posljednjih dvadeset godina. U periodu od 2005. do 2024. nije zabilježen statistički značajan pad površine leda, što je bio iznenađujući nalaz s obzirom na rast globalnih temperatura.
Tada su istraživači objasnili da su prirodne varijacije okeanskih struja vjerovatno neutralizovale uticaj globalnog zagrijavanja i tako ograničile otapanje. Pritom su istakli da je riječ o privremenom predahu i predvidjeli da će se otapanje nastaviti dvostruko brže od dugoročnog prosjeka u sljedećih pet do deset godina.
Preokret i nastavak dugoročnog trenda
Samo dvije godine kasnije, nova studija potvrđuje da je period sporijeg otapanja završen. Naučnici su analizirali najnovije satelitske snimke i zaključili da je usporavanje zabilježeno od 2005. do 2024. bilo privremeno, a ne trajno.
"Ono što je početkom 2020-ih izgledalo kao pauza, sada se čini tek privremenim usporavanjem unutar dugoročnog trenda pada", rekao je dr Duo Čan, glavni autor rada sa okeanografskog i geonaučnog fakulteta Univerziteta u Sautemptonu. Od početka satelitskih mjerenja 1979. godine, površina morskog leda u septembru, kada dostiže svoj godišnji minimum, smanjila se za polovinu.
Rekordni zimski gubitak i posljedice
Istraživanje je otkrilo da se između 2024. i 2025. arktički morski led smanjio za 5,8 odsto, što predstavlja najveći zabilježeni međugodišnji pad tokom zime. Dr Alesandro Silvano, koautor rada sa istog univerziteta, izjavio je da je taj nagli pad u 2025. godini bio neuobičajen, ali i fizički objašnjiv s obzirom na trenutno zagrevanje Arktika.
Zimski morski led djeluje kao izolator između relativno toplog Arktičkog okeana i znatno hladnije atmosfere. Njegovo smanjenje znači da više toplote i vlage iz okeana prelazi u atmosferu. Autori studije navode da to može uticati na raspored vazdušnog pritiska, razvoj oluja i širu atmosfersku cirkulaciju, što se potom odražava na vremenske prilike u južnijim područjima.
Čan je dodao da ovo istraživanje služi kao upozorenje na klimatsku krizu.
"Kratkoročni oporavci mogu privremeno sakriti dugoročni smjer promena arktičkog morskog leda. Niski nivoi zimskog leda 2025. i 2026. godine jasno pokazuju da gubitak nije stao, već se nastavlja u klimi koja se zagrijava", zaključio je.
